POLİTİKA TOPLUM 

KÜRTLER CUMHURİYETÇİ Mİ OLUYOR?

Kürt yığını son derece politize olmuş, belki de edilmiş bir topluluktur. Ortadoğu coğrafyasında apolitik bir topluluğa rastlamanın zor olduğu da malumdur; fakat Kürtler için bu biraz daha tazyikli bir meseledir. Kürt çocukları iki dil ile yaşama kargaşasını atlatmadan henüz, politik söylemler ile baş başa kalarak bunu sahiplenir. Ekmeğin Türkçe telaffuzunu öğrenirken, beri yandan politize olmaya çoktan başlamıştır. Bu politize edilme hali de sistemli bir şey değil, aksine bir bakıma kültürlenme durumudur. Ailesinden politik bir kültürü devralan çocuklar lise ve üniversite çağında bunu daha yoğun yaşamaktadır. Lise çağında öğretmenlerinin kendilerini yok…

Devamını Oku
POLİTİKA TOPLUM 

42 YIL ÖNCE KAHRAMANMARAŞ’TA NE OLDU?

Daha önce de bu olaylara yeterince değinip yorumlar yapmıştım. Bir kez daha olaylara, biraz da Marksist bir gözle değinmek gerektiğine inanıyorum. Kahramanmaraş olaylarına sırf bir mezhep açısından bakmak ya da bu olayları etnik açıdan yorumlamak yetersizdir. Bu açıdan bakmadan önce olayları hatırlayalım. O yıllarda yaşamış ve gelişmeleri takip etmiş biri olarak bu yaşananların nedenine “amaca yönelik tahrik odağı” kolaylığı şeklinde bakmak gerektiğini düşünüyorum. Amaç mezhebe yönelik doğrudan bir saldırıdan öte faşizme yol açmaya yönelik gerekçe sunmaktan ibaretti. Şimdi, Vikipedi’den olayları hatırlayalım: Maraş Katliamı veya Maraş Olayları, 19 Aralık ila 26…

Devamını Oku
POLİTİKA TOPLUM 

BUTİK DEVLETLER, ALTYÜKLENİCİ YURTTAŞLAR

Altyüklenici ya da taşeron, sözlük anlamı gereği, kendisinden daha büyük bir organizasyon tarafından belirli bir işi vekâleten yürüten ara bir kademeyi işaret eder. Kendisinden daha büyük olan her ne ise, onun daha başka, daha büyük veya önemli işleri olduğu için, ana yüklenicisi bu işi beğenmediği için ya da o birikime, beceriye sahip olmadığından böyle bir altyükleniciye başvurabilir. Ana yüklenici bu amaçla yaptığı hizmet karşılığında kendisine bir ödeme yapar. Bu iş ve çalışma modelinde altyüklenicinin türlü faydaları vardır. Öncelikle ana yüklenicinin gereksiz görülen bir işgücünü istihdam etmesine gerek kalmaz. Altyüklenici, iş…

Devamını Oku
FELSEFE POLİTİKA 

POPÜLİZM ÜZERİNE 7 TEZ

Alman siyaset bilimci Jan-Werner Müller şimdiye kadar siyasal literatürde sıkça “oy avcılığı”, “halk dalkavukluğu” ya da “halk yardakçılığı” gibi ifadelerle tanımlanan popülizmi günümüzdeki örnek ve uygulamalara bakarak net bir bakış açısı ile değerlendiriyor, vardığı sonuçlarını ise daha çok bu siyaset sosyolojisi teriminin günümüzün gerçekliğinin ışığında yeniden sorgulandığı bir kitapta topluyor: ‘Popülizm Nedir?’ (Was Is Populismus?) Jan-Werner Müller, başta siyasal İslam’ı (radikal İslamcılığı) liberalizme ciddi bir rakip olarak görmüyor (‘Popülizm Nedir?’, İletişim Yayınları, 3. Baskı, 2019, s.18). İslamofaşizm karşıtlarına göre bu karşıtlık ise Soğuk Savaş Dönemi’ndeki gibi safı netleştirme çabasından ibaret.…

Devamını Oku
POLİTİKA TOPLUM 

‘THE ECONOMIST’İN KAPAĞI VE 2021 KEHANETLERİ

2020 yılının sonuna gelirken, yeni yıla ilişkin kehanetler de başladı. Bir yanda astrologlar korkunç kehanetler sıralarken, YouTube videolarıyla felaket teorileri üreten komplo teorisyenleri de akıl almaz senaryolar ile yüz binlerce insanı etkilemeye devam ediyor. Bu süreçte uluslararası komplo teorileri de gündemimize hızla giriş yaptı. Bunlardan en önemlisi, kuşkusuz ki, The Economist dergisinin yeni yıl kapağı olmaya devam ediyor. Komplo teorilerinin ilgisini çeken konularından birisi olan The Economist dergisinin yeni yıl kapakları, ezoterik mesajlar içeren ve çok tartışılan niteliğiyle üzerinde değerlendirme yapmaya değerdir. Önceki yıllarda kapaklardaki birçok mesajın gerçekleştiği düşünüldüğünde, bu…

Devamını Oku
POLİTİKA TOPLUM 

BEYNİ SABOTE ETMEK

Kaliforniya Rancho Santa Fe’de lüks bir malikânede 39 kişi ölü bulundu; bu, bir toplu intihardı. Hepsi eski bir üniversite profesörü Marshall Herff Applewhite tarafından kurulan ve ‘Cennetin Kapısı’ olarak adlandırılan kapalı bir tarikatın üyesiydi. Bütün cesetler; ayaklarında siyah Nike ayakkabılar ve yüzlerinde mor peçelerle yerde düzgün bir şekilde uzanıyordu. ‘Do’ takma ismiyle de bilinen, iki yıl akıl hastanesinde yatmış emekli bir profesör olan Marshall H. Applewhite, kendisinin Hz. İsa’nın yeryüzüne tekrar gelmiş hali olduğunu iddia ediyordu. Tarikat üyeleri isteyerek ve huzur içinde ölmüştü. O sıralarda gökyüzünde net bir şekilde görülebilen…

Devamını Oku
POLİTİKA 

DÜNYAYI YÖNETENLER

Kitleleri yönetenlerin kimler olduğu, siyaset biliminin merkezi konularından birisidir. Bir ülkede kararları kimlerin aldığı, kararların nasıl alındığı, karar alma süreçlerinin nasıl işlediği gibi konular, siyaset kavramının ilgi alanlarına girer. Bu yazımda, en küçük birimden dünyanın bütününe kadar kararların alınması ve uygulanmasında etkili olan unsurlardan ya da örgütlerden söz edeceğim. Bir toplumda en küçük birim ailedir. Ailede kararların alınması ve uygulanmasında ebeveynlerin rolü tartışılamaz. Ailede sadece tek ebeveyn değil, kadın ve erkeğin ya da anne ve babanın arasında paylaşılmış görevler ve sorumluluklar olduğu için karar alma ve uygulama sürecinde bir tür…

Devamını Oku
POLİTİKA TOPLUM 

LÜTUF MU, HAK MI?

Bugün, 5 Aralık; Türkiye’de kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesinin yıldönümü. Paylaşımlardaki bir eksik anlaşılmayı düzeltmek isterim. Türkiye’de kadına seçme ve seçilme hakkı ansızın ve bir gecede verilmiş bir hak değildir. Bir sürecin ve mücadelenin sonucudur. Toplumun bu değişime hazırlanması uzun süreler almıştır. 1923 yılında mecliste ilk öneri verildiğinde önerge sahiplerinin kürsüde bile konuşmasına tahammül edilemezken 11 yıl sonra meclis bu kararı oybirliği ile kabul edecek duruma gelmiştir. Bu değişimin ardında yatan liderliğin adı Atatürk’tür. Ancak bu kararı uygulamaya koyarken yıllarca yaptıkları hak mücadelesi ile kadınlar ve kadın örgütleri bu…

Devamını Oku
POLİTİKA 

REFORM MU, YAPISAL DÖNÜŞÜM MÜ?

AKP iktidarının 19’uncu yılındayız. 18 yılın sonunda, ekonomi başta olmak üzere eğitim, adalet, tarım, çevrenin korunması, işçi hakları, dış politika ve başka alanlarda eleştiriler ve tartışmalar bitmiyor. Eleştiriler; aşırı yetkilerle donatılmış cumhurbaşkanının tek karar verici olması, yasama erki TBMM’nin büyük oranda işlevsiz kalması, yürütmeyi oluşturan bakanların yüksek bürokrat düzeyine indirgenip çalışma özerkliği ve karar yetkilerinin kısıtlanması ve yargının hiyerarşik olarak siyasi otoriteye bağlı kalması konularında yoğunlaşmaktadır. Yani yapılan eleştirilerde ortak bir nedensellik vardır: Partili Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi! Kısa süre önce, Türk lirasının yabancı paralar karşısında yaşadığı hızlı değer kaybını, ekonomi…

Devamını Oku
POLİTİKA 

ABD BAŞKANLIK SEÇİMİ VE YENİ DEMOKRATİKLEŞME DALGASI

ABD’de yakın zamanda sonuçlanan başkanlık seçimlerine ilişkin çok sayıda TV programı, köşe yazısı ve özel sohbetlerde gördüğüm, yüzeysel yorumların ötesine geçemeyen değerlendirmeler oldu. ABD Başkanlık Seçimleri’nin dünyada yeni bir dönemin başlangıcının ilk işareti olduğuna ilişkin ciddi bir değerlendirme ile karşılaşmadım. Benim ABD seçimlerinden çıkardığım, sağ popülizmin kaybetmesi ve demokratikleşme rüzgârının ABD’yi de etkilemiş olduğudur. Bu yazımdaki görüşüm, ABD seçimlerinin dünyada yeni bir dönem yaratacağı iddiası değil, dünyada ve son dönemde birçok ülkede gördüğüm bir gelişmeyle ilgilidir. İran’da yaşanan gösterilerden tutun da ikiye bölünen Sudan’da diktatörlüğün halk hareketi ile son bulması…

Devamını Oku